Grootouders & omgang

Grootouders & omgang

Opa’s en oma’s maken vaak een wezenlijk onderdeel uit van de wereld van de kleinkinderen. Na de scheiding van hun eigen kind, zien de grootouders hun kleinkinderen vaak minder dan voorheen. Soms is er zelfs helemaal geen contact meer. Even leek het erop dat er een wettelijk recht op omgang tussen grootouders en kleinkind kwam. Begin 2016 heeft de minister van Veiligheid en Justitie laten weten dat hij niets ziet in een dergelijk wettelijk geregeld recht tot omgang van grootouders met hun kleinkinderen.

 

Ook zonder een wettelijk geregeld recht op omgang is het mogelijk dat grootouders aan de rechter om omgang met hun  kleinkind verzoeken. Zij moeten dan wel in een “nauwe persoonlijke betrekking” tot het kleinkind staan. Alleen wanneer daarvan sprake is, zal een rechter het verzoek om omgang inhoudelijk beoordelen. Maar wat is een “nauwe persoonlijke betrekking”? In de praktijk lijkt het er op neer te komen dat dat alleen een grootouder die al structureel en vaak contact had met het kleinkind een recht tot omgang toegewezen kunnen krijgen. Maar wat wordt getoetst? Zijn er concrete vereisten?

 

De rechtbank Den Haag heeft in haar beschikking van 16 augustus 2016 overwogen:

“Onder verwijzing naar (….) overweegt de rechtbank dat in het onderhavige geval (ruimschoots) aan de eisen van “family life” tussen kleinkind en grootouders is voldaan.  Daarbij overweegt de rechtbank dat “family life” niet zonder meer kan worden vertaald met “gezinsleven”; dat blijkt ook uit de hierboven gegeven vertaling van “family life” met “familie- en gezinsleven”.
Naar haar oordeel is de band tussen kinderen en hun grootouders – door de bloedband via de ouder van het kind, het kind van de grootouders – van een eigen en bijzondere aard, juist bij “normaal” contact tussen hen, omdat dat contact niet wordt belast door verplichtingen van opvoedkundige aard. Veel mensen genieten van hun kleinkinderen (“wel de lusten, niet de lasten”, is een veelgehoorde uitspraak) en veel kinderen genieten van hun grootouders, juist omdat daar soms net iets meer mag of zij een beetje meer worden verwend dan thuis. In het algemeen begrijpen kinderen ook heel goed dat die situatie bij grootouders niet de norm is. Voor een nauwe persoonlijke betrekking tussen grootouders en kleinkinderen is naar het oordeel van de rechtbank dan ook niet méér nodig dan geregeld en wederzijds als plezierig ervaren contact, in de zin van bezoekjes, oppassen, logeerpartijtjes, gezamenlijk uitstapjes e.d.

Het is op grond van de door de grootouders overgelegde schriftelijke verklaringen van familieleden en buren en de Facebookcorrespondentie tussen de minderjarige en de grootouders duidelijk dat tussen de minderjarige en zijn grootouders – zij het met een aantal lange onderbrekingen – (ten minste) sprake is geweest van dergelijk geregeld en plezierig contact.
Uit de zojuist genoemde uitspraak van het EHRM van 20 januari 2015 volgt dat ook een heel lange onderbreking van het contact niet behoeft af te doen aan het bestaan van “family life”. In dit geval is dat ook niet aan de orde; uit de gewisselde Facebookberichten blijkt dat er ook op dit moment nog een liefdevolle band tussen de minderjarige en de grootouders (in het bijzonder de grootmoeder) bestaat.

De grootouders zijn dus ontvankelijk in hun verzoek.”

 

Als deze uitspraak door andere rechters wordt gevolgd, dan zal een door grootouder ingediend verzoek tot omgang  eerder ontvankelijk worden verklaard.

 

Het wil echter niet zeggen dat bij zo een ontvankelijkheid het verzoek om omgang van grootouder(s) ook zal worden toegewezen. De rechter zal een belangenafweging maken: het belang van het kind bij contact met de grootouder wordt afgewogen tegen de belasting die dit voor het kind en de ouder(s) oplevert. Het belang van het kind staat hierbij voorop: is de verplichting voor een kind om (ook?) nog een contactregeling te hebben met de grootouder te belastend ? Wat als grootouder en de ouder(s) van het kind een slechte verhouding met elkaar hebben?

Gespecialiseerd en erkend familierecht advocaat & mediator

Leave a Comment

Your email address will not be published.